ARK Invest Analistinden Ethereum, Solana ve Hyperliquid Karşılaştırması: Değer Yakalamada Kim Öne Geçiyor?

ARK Invest bünyesinde araştırmacı olarak görev yapan Lorenzo Valente, Ethereum, Solana ve Hyperliquid ağlarının değer yakalama modellerini alışılmışın dışında bir yaklaşımla ele aldı. Valente, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda bu üç ağı popüler fast-food zincirleriyle özdeşleştirerek aralarındaki yapısal farklılıkları gözler önüne serdi.

Ethereum: Kripto Dünyasının Franchise Devi

Valente, Ethereum’u McDonald’s’a benzeterek ağın Katman 2 (L2) çözümleri aracılığıyla kripto ekosisteminin en kapsamlı franchise yapısını oluşturduğunu vurguladı. Arbitrum, Base ve OP Mainnet gibi bağımsız ekipler, Ethereum altyapısı üzerine kendi ağlarını inşa ediyor.

Ancak Valente’ye göre bu modelin kritik bir zayıf noktası var: Ethereum, yarattığı devasa ekosisteme oranla ödeme katmanından oldukça sınırlı ücret ve kira geliri elde edebiliyor. Yani ağ, büyük bir pasta yaratıyor; ancak bu pastadan aldığı dilim görece küçük kalıyor.

Solana: Her Şey Tek Çatı Altında

Solana, Valente’nin karşılaştırmasında Chipotle’a karşılık geliyor. Ethereum’un dağıtık franchise modeline karşın Solana, dikey entegre bir yapıyla tüm operasyonu kendi bünyesinde yönetiyor. Bu sayede ağ, hem işlem ücretlerini hem de MEV (maksimum çıkarılabilir değer) gelirlerini doğrudan bünyesinde tutuyor.

• Avantaj: Ekonomik faaliyetin ve gelirin büyük bölümü ağ içinde kalıyor.
• Dezavantaj: Altyapının tamamını yönetmek zorunda kalan Solana, buna bağlı teknik ve operasyonel riskleri de üstleniyor.

Valente, bu yapının Solana’ya güçlü bir doğrudan değer yakalama mekanizması sunduğunu ancak beraberinde daha yüksek sistemik risk getirdiğini belirtiyor.

Hyperliquid: En Kısa Değer Yakalama Zinciri

Valente’nin analizinde Hyperliquid, In-N-Out Burger’a benzetiliyor. Araştırmacıya göre Hyperliquid, üç ağ arasında en doğrudan değer yakalama modeline sahip olan platform olarak öne çıkıyor.

• Dış kaynaklı ya da risk sermayesi (VC) finansmanı bulunmuyor.
• Toplanan ücretlerin büyük çoğunluğu, HYPE token geri alımlarına ayrılan yardım fonuna aktarılıyor.
• Kullanıcının ödediği ücret ile token sahiplerinin elde ettiği ekonomik değer arasındaki mesafe oldukça kısa tutuluyor.

Bu yapı, platformun ürettiği ekonomik değerin neredeyse doğrudan token ekosistemine yansımasını sağlıyor. Valente’ye göre söz konusu model, üç seçenek arasında değer yakalama açısından en verimli zinciri oluşturuyor.

Üç Farklı Model, Üç Farklı Strateji

Valente’nin analizinin temel mesajı şu: Ethereum, Solana ve Hyperliquid’i aynı Katman 1 iş modelinin varyantları olarak değerlendirmek yanıltıcı olabilir. Her üç ağ, değer üretme ve bu değeri tutma konusunda birbirinden belirgin biçimde ayrışan yapılar benimsemiş durumda. Bu farklılıkların, ağların uzun vadeli ekonomik sürdürülebilirliği üzerinde belirleyici bir rol oynayabileceği değerlendiriliyor.