ARK Invest ve Glassnode’dan Çarpıcı Araştırma: Bitcoin, Ethereum ve Solana’nın Merkeziyetsizlik Farkı Gün Yüzüne Çıktı

ARK Invest ve Glassnode’un birlikte hazırladığı yeni araştırma, kripto para ekosisteminin en büyük üç ağı olan Bitcoin, Ethereum ve Solana‘nın merkeziyetsizlik yapılarını mercek altına aldı. Sonuçlar, üç ağ arasında göz ardı edilemeyecek önemli farklılıklar olduğunu gözler önüne serdi.

Bitcoin’de Üç Madencilik Havuzu Kritik Eşiği Geçiyor

Araştırmaya göre Bitcoin ağında belirleyici kontrol eşiği, toplam madencilik gücünün yüzde 51‘i olarak kabul ediliyor. 2026 verilerine dayanan analize göre Foundry USA yüzde 27,27, AntPool yüzde 17,06 ve F2Pool ise yüzde 16,96 oranında hash gücüne sahip bulunuyor. Bu üç madencilik havuzunun toplam hash gücü, söz konusu kritik eşiği aşmaya tek başına yetiyor.

Ancak araştırmacılar önemli bir nüansın altını çiziyor: Bu tablo, Bitcoin ağının fiilen üç şirket tarafından yönetildiği anlamına gelmiyor. Madencilik havuzları, büyük ölçüde farklı bireysel madencilerin kaynaklarını bir çatı altında toplayan yapılardır.

Ethereum’da da Tablo Benzer: Üç Staking Kuruluşu Yeterli

Ethereum, Proof-of-Stake mekanizmasına geçmiş olduğundan araştırmada farklı bir eşik benimsendi. Ethereum için kritik sınır, toplam stake miktarının yüzde 33‘ü olarak belirlendi. Araştırma bulgularına göre yalnızca üç büyük staking kuruluşunun elinde bulundurduğu toplam stake miktarı bu eşiği aşmaya yeterli.

Bununla birlikte bu staking kuruluşlarının, binlerce farklı kullanıcıya ait ETH’leri bir araya getirerek ağda doğrulama yaptığı vurgulandı. Dolayısıyla bu durum da Ethereum’un doğrudan birkaç şirketin denetiminde olduğu şeklinde yorumlanamıyor.

Solana’da Tablo Farklı: 19 Aktör Gerekiyor

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri Solana’ya ilişkin oldu. Bitcoin ve Ethereum’da üç aktörün koordinasyonuyla ulaşılabilen kritik eşiğe, Solana ağında ulaşabilmek için 19 bağımsız kuruluşun bir arada hareket etmesi gerekiyor.

Bu veri, Solana’nın merkeziyetsizlik açısından daha dağıtık bir yapıya sahip olduğuna işaret ediyor. Öte yandan araştırma, Solana’nın bu yapıyı yüksek işlem hızı ve performans hedefleri doğrultusunda şekillendirdiğini de ortaya koyuyor.

Araştırmadan Çıkan Genel Sonuç

Çalışmanın genel değerlendirmesine göre bir madencilik havuzu ya da doğrulayıcının ağda büyük bir pay oluşturması, o aktörün altta yatan hash gücünün veya stake edilen varlıkların tamamına doğrudan sahip olduğu anlamına gelmiyor. Araştırmacılar, bu ayrımın merkeziyetsizlik tartışmalarında göz önünde bulundurulması gerektiğinin altını çiziyor.

• Bitcoin: Yüzde 51 hash gücü eşiği için 3 madencilik havuzu yeterli
• Ethereum: Yüzde 33 stake eşiği için 3 staking kuruluşu yeterli
• Solana: Kritik eşik için 19 bağımsız aktörün koordinasyonu gerekiyor